"Uşaqlıqda anadan görülən laqeydlik, həddindən artıq tənqid və ya emosional soyuqluq insanın gələcək həyatında özünəinam, münasibətlər və qərarvermə ilə bağlı ciddi çətinliklər yarada bilər..."
İnsan yetkin yaşda necə bir şəxsiyyətə çevrilirsə, bunun kökləri çox vaxt uşaqlıq dövrünə gedib çıxır.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "yourtango.com" nəşri yazıb.
Uşaqlıqdan gələn dəyərsizlik hissi
Hipnoterapevt Mişel Molitorun fikrincə, peşəkar və şəxsi həyatda özünü göstərən özünəinam çatışmazlığı çox zaman erkən yaşlarda valideyn diqqəti və qayğısının kifayət qədər olmaması ilə bağlıdır. Ekspert hesab edir ki, aşağı özünəqiymət insanın daxilində daimi narahatlıq, gərginlik və şübhə hissi yarada bilər. Mütəxəssis uşaqlıqda yaşanan emosional məhrumiyyətin nəticəsi kimi meydana çıxan altı əsas psixoloji problemi sadalayır.
Özünü yetərsiz hiss etmək
Emosional soyuqluq və ya həddindən artıq sərt tərbiyə nəticəsində insanda "mən kifayət qədər yaxşı deyiləm" düşüncəsi formalaşa bilər. Ananın davamlı tənqidi və ya uğurların qiymətləndirilməməsi sonradan perfektsionizmə və ya depressiv meyillərə səbəb ola bilər.
Emosiyaları idarə etməkdə çətinlik
Valideynlərin emosional uzaqlığı uşağın hisslərini düzgün idarə etməyi öyrənməsinə mane olur. Yetkin yaşda bu, insanlarla yaxın münasibət qurmaq və etibar etmək problemləri şəklində özünü göstərə bilər. Belə insanlar çox vaxt daxili boşluğu doldurmaq üçün ətrafdan daha çox diqqət və təsdiq axtarırlar.
"Saxtakar sindromu"
Davamlı dəyərsizləşdirilmə mühitində böyüyən insan sonradan öz uğurlarını qəbul etməkdə çətinlik çəkir. Ona elə gəlir ki, ətrafdakılar onun bacarıqlarını həddindən artıq qiymətləndirirlər və o, əslində həmin uğurlara layiq deyil. Bu isə özünəinamı zəiflədir.
Psixi problemlərə meyillilik
Ananın davamlı təzyiqi və tənqidi bəzi hallarda ciddi psixoloji problemlərin yaranmasına zəmin hazırlaya bilər. Həll olunmamış daxili konfliktlər uzun illər insanın həyatına təsir göstərərək narahatlıq və digər psixi pozuntuların riskini artırır.
"Yox" deməyi bacarmamaq
Əgər uşaq valideyn sevgisini yalnız hamını razı salmaq hesabına qazanıbsa, böyüdükdə şəxsi sərhədlər müəyyənləşdirməkdə çətinlik çəkə bilər. Belə insanlar tez-tez günahkarlıq hissi yaşayır və başqalarının təsdiqinə həddindən artıq ehtiyac duyurlar.
Qərar verməkdə çətinlik
Həddindən artıq himayə və nəzarət altında böyüyən uşaqlarda müstəqillik hissi tam formalaşmaya bilər. Nəticədə yetkin yaşda vacib qərarlar qəbul etmək, məsuliyyət daşımaq və sağlam münasibətlər qurmaq daha çətin olur.
Mütəxəssislərin fikrincə, uşaqlıqda yaşanan emosional təcrübələr insanın gələcək həyatına ciddi təsir göstərə bilər. Bununla belə, bu problemlər dəyişməz deyil. Öz üzərində işləmək, psixoloji dəstək almaq və keçmiş təcrübələri düzgün qiymətləndirmək bir çox mənfi təsirin aradan qaldırılmasına kömək edə bilər.
