Həyat məmnunluğu U formalı trayektoriya üzrə dəyişir və orta yaş dövrü ən çətin mərhələ sayılır...




 
Alimlər son illər "xoşbəxtlik əyrisi" adlanan maraqlı bir qanunauyğunluğa diqqət çəkirlər.
 
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Daily Mail" nəşri yazıb.
 
Xoşbəxtlik əyrisi" və kritik yaş
 
Bu nəzəriyyəyə görə, insanın həyatından məmnunluğu illər üzrə U formalı şəkildə dəyişir: gənclikdə yüksək olur, orta yaşda azalır, daha sonra isə yenidən yüksəlir. Araşdırmalar göstərir ki, ən aşağı nöqtə çox vaxt təxminən 47 yaşa təsadüf edir.
 
İqtisadçı Devid Blançflauerin apardığı genişmiqyaslı tədqiqat (130-dan çox ölkədən yüz minlərlə respondent əsasında) göstərib ki, insanların böyük qismi üçün həyat məmnunluğu 47-49 yaş aralığında minimuma enir. Bu nəticə gəlir səviyyəsi, peşə, təhsil və ailə vəziyyətindən asılı olmayaraq demək olar ki, bütün ölkələrdə müşahidə olunur. Orta göstərici təxminən 47,2 yaş kimi qeyd olunur.
 
Orta yaş niyə ən çətin dövr hesab edilir?
 
Mütəxəssislər bu mərhələnin çətin olmasını bir neçə amillə izah edir. Əsas səbəblərdən biri insanın öz həyatını  yenidən qiymətləndirməsidir. 40-50 yaş aralığında bir çox insan karyerasını, maliyyə vəziyyətini və şəxsi məqsədlərini təhlil edir və bəzən "əldən verilmiş imkanlar" hissi yaranır.
 
Digər mühüm amil məsuliyyət yükünün artmasıdır. Bu dövrdə insanlar eyni zamanda böyüyən övladlara qayğı göstərir və yaşlı valideynlərinə dəstək olur ki, bu da həm emosional, həm də fiziki yorğunluğu artırır.
 
Bununla yanaşı, yaşla bağlı bioloji dəyişikliklər də rol oynayır: enerjinin azalması, sağlamlıqla bağlı ilk problemlər və ümumi fiziki dəyişikliklər insanın öz zaman və imkanlarını fərqli dəyərləndirməsinə səbəb olur. Bu mərhələdə stres, narahatlıq və yuxu pozuntuları daha çox müşahidə edilir.
 
50 yaşdan sonra dəyişən emosional dinamika
 
Araşdırmalara görə, 50 yaşdan sonra insanların əksəriyyətində emosional vəziyyət tədricən yaxşılaşır. Bu, "xoşbəxtlik əyrisi"nin yüksələn hissəsini təşkil edir. Əsas izahlardan biri budur ki, yaş artdıqca gözləntilər daha real olur. İnsanlar özlərini ideal uğur standartları ilə daha az müqayisə edir və artıq sahib olduqları dəyərləri daha çox qiymətləndirirlər.
 
Eyni zamanda, həyatın bəzi yükü azalır: uşaqlar müstəqilləşir, karyera daha sabit xarakter alır və toplanmış həyat təcrübəsi streslə daha effektiv mübarizə aparmağa imkan verir. Alimlər vurğulayır ki, bu meyl hər kəs üçün mütləq qayda deyil - söhbət statistik ortalamadan gedir. Buna baxmayaraq, orta yaş dövrü bir çox insan üçün emosional baxımdan ən gərgin mərhələ kimi qalır.
 
Ümumilikdə isə tədqiqatçılar hesab edir ki, bu qanunauyğunluğu anlamaq insanların həyatın çətin dövrlərinə daha realist yanaşmasına kömək edir: orta yaş son deyil, əksinə, çox vaxt daha sabit və məmnun bir mərhələyə keçidin başlanğıcıdır.