"İran Yaxın Şərqdə yeni reallıq yaradıb: Tramp isə hadisələrin axarını dəyişə bilmir" - "Foreign Policy"
10 Jun 2026, 15:33 6 baxış 3 dəq oxuma
"ABŞ prezidenti sülh istəyir, amma İran, İsrail və "Hizbullah"ın başqa planları var..."
ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla müharibəni başa çatdırmaq və regionda yeni siyasi razılaşma əldə etmək istədiyini desə də, Yaxın Şərqdəki son hadisələr onun təsir imkanlarının əvvəlki qədər geniş olmadığını göstərir.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Foreign Policy" nəşri yazıb.
Trampın istəkləri ilə reallıq arasında fərq
Nəşr yazır ki, Vaşinqton müharibənin istiqamətini müəyyənləşdirməyə çalışsa da, İranın addımları, İsrailin qərarları və Livandakı vəziyyət Trampın planlarını çətinləşdirir. Apreldə əldə olunan atəşkəsdən sonra İsrail və İran yenidən qarşılıqlı zərbələr endirib. İsrailin Beyruta hücumlarından sonra Tehran İsrailə ballistik raketlər atıb.
Tramp hadisələrə nəzarət etdiyini və Benyamin Netanyahunun cavab zərbələrindən çəkinəcəyini bildirsə də, İsrail sonradan İran ərazisindəki raket obyektlərinə hücum edib. Nəşr hesab edir ki, bu hadisə Trampın müharibənin gedişinə tam nəzarət etmədiyini açıq şəkildə nümayiş etdirdi. ABŞ prezidenti tərəfləri atəşkəsə çağırsa da, bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır və Tehran yeni hücumların daha sərt cavabla qarşılanacağını bəyan edir.
İranın yaratdığı "yeni tənlik"
Məqaləyə görə, Tehran son aylarda Yaxın Şərqdə yeni strateji vəziyyət formalaşdırıb. Artıq İsrail ordusunun Livanda "Hizbullah"a qarşı həyata keçirdiyi əməliyyatlar İranın İsrailə qarşı cavab addımlarına səbəb ola bilər. Bu isə Livan böhranı ilə İran məsələsini bir-birindən ayırmağı çətinləşdirir.
ABŞ administrasiyası iki istiqaməti ayrı danışıqlar mövzusu kimi təqdim etməyə çalışsa da, İran onları vahid paket kimi görür. Nəticədə Livandakı hadisələr Trampın İranla razılıq əldə etmək planlarının qarşısında əsas maneələrdən birinə çevrilib.
Netanyahu geri çəkilmək istəmir
Nəşr yazır ki, Tramp İsrailin Livandakı əməliyyatlarını məhdudlaşdırmaq istəsə də, Netanyahu daxili siyasi təzyiqlərlə üz-üzədir. Onun reytinqləri zəifləyir, seçki təhlükəsi yaxınlaşır və sərt mövqeli siyasi qüvvələr "Hizbullah"a qarşı mübarizənin davam etdirilməsini tələb edirlər. İsrail cəmiyyətində də bu yanaşmaya ciddi dəstək mövcuddur.
Buna görə də Vaşinqtonun çağırışlarına baxmayaraq, Təl-Əviv hərbi əməliyyatlardan imtina etməyə tələsmir. Nəşrin qənaətinə görə, Tramp İranla bağlı böhranı diplomatik yolla bağlamaq istəyir, lakin Yaxın Şərqin mürəkkəb reallığı bir daha göstərir ki, regiondakı münaqişələri bir-birindən ayırmaq mümkün deyil və bu müharibədən çıxmaq onu başlamaqdan qat-qat çətindir.