"Qocalma sürəti təkcə genetika ilə deyil, yuxu keyfiyyəti, stres səviyyəsi və emosional vəziyyətlə də sıx bağlıdır..."
Bəzi insanlar yaşları artdıqca belə enerjili, fəal və gənc görünüşlərini qoruyub saxlayırlar. Digərlərində isə qocalmanın əlamətləri daha erkən yaşlarda özünü göstərir.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "science.mail.ru" nəşri yazıb.
Alimlərin fikrincə, bunun səbəbi yalnız qidalanma və ya zərərli vərdişlər deyil. Mütəxəssislər qeyd edir ki, qocalma prosesinə irsiyyət, yuxu rejimi, hormonal balans, stres səviyyəsi və psixoloji rifah da daxil olmaqla bir çox amil təsir göstərir.
Genetika mühüm rol oynayır
Alimlərin sözlərinə görə, insanın genetik xüsusiyyətləri hüceyrələrin yenilənmə sürətinə, dərinin vəziyyətinə, damarların möhkəmliyinə və daxili orqanların fəaliyyətinə təsir edir. Bəzi insanlar təbii olaraq toxumaların daha sürətli bərpası qabiliyyətinə malik olurlar və bu səbəbdən uzun müddət gənc görünürlər. Bununla belə, mütəxəssislər vurğulayır ki, genetika hər şeyi müəyyən etmir. Gündəlik həyat tərzi də qocalma prosesinə ciddi təsir göstərə bilər.
Stres qocalmanı sürətləndirir
Daimi gərginlik və emosional yüklənmə yaşlanmanı sürətləndirən əsas amillərdən biri hesab olunur. Uzunmüddətli stres zamanı orqanizmdə kortizol hormonunun səviyyəsi artır. Bu hormonun yüksək səviyyədə qalması dəriyə, ürək-damar sisteminə və sinir sisteminə mənfi təsir göstərə bilər. Məhz buna görə də daimi stres altında yaşayan insanlar, hətta sağlam qidalansalar və özlərinə yaxşı qulluq etsələr belə, bəzən yaşıdlarından daha yaşlı görünürlər.
Yuxusuzluğun təsiri gözləniləndən böyükdür
Yuxu orqanizmin bərpa prosesində həlledici rol oynayır. İnsan yatarkən hüceyrələr yenilənir, hormonların fəaliyyəti tənzimlənir və enerji ehtiyatları bərpa olunur. Mütəmadi yuxusuzluq dərinin vəziyyətinin pisləşməsinə, diqqətin zəifləməsinə, yaddaş problemlərinə və daimi yorğunluq hissinə səbəb ola bilər. Ekspertlər keyfiyyətli yuxunu sağlamlığın və gəncliyin qorunmasının əsas şərtlərindən biri hesab edirlər.
Müsbət emosiyalar da əhəmiyyətlidir
Araşdırmalar göstərir ki, həyata müsbət baxış və psixoloji rahatlıq da qocalma sürətinə təsir edir. Aktiv sosial həyatı olan, sevdiyi məşğuliyyətlərlə məşğul olan və daha çox müsbət emosiyalar yaşayan insanlar adətən öz enerjilərini və həyat keyfiyyətlərini daha uzun müddət qoruyurlar.
Mütəxəssislər bildirir ki, qocalma tək bir amildən asılı deyil. İrsiyyət, həyat tərzi, yuxu rejimi, emosional vəziyyət və digər çoxsaylı amillər birlikdə bu prosesi formalaşdırır. Yaşlanmanın qarşısını tam almaq mümkün olmasa da, sağlam həyat tərzi, kifayət qədər istirahət, stresin azaldılması və psixoloji tarazlığın qorunması insanın daha uzun müddət aktiv və sağlam qalmasına kömək edə bilər.
