"Ürək düşüncələrimizə və emosiyalarımıza düşündüyümüzdən daha çox təsir edir" - Araşdırma
21 Jun 2026, 22:58 2 baxış 4 dəq oxuma
"Ürək və beyin arasında daimi informasiya mübadiləsi diqqətə, qərarverməyə və emosional vəziyyətə birbaşa təsir göstərir..."
Alimlər ürəyin insan orqanizmindəki rolunun təkcə qan dövranını təmin etməklə məhdudlaşmadığını müəyyən ediblər.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "naukatv.ru" nəşri yazıb.
Ürək və beyin arasında daimi dialoq
Yeni araşdırmalar göstərir ki, ürək və beyin arasında davamlı siqnal mübadiləsi baş verir və bu əlaqə insanın düşüncələrinə, emosiyalarına, diqqətinə və informasiyanı qəbul etməsinə təsir göstərir.
Tədqiqatçılar bildirir ki, ürəyin fəaliyyəti sistola və diastola adlı iki əsas mərhələdən ibarətdir. Sistola zamanı ürək qanı damarlara vurur, diastola zamanı isə növbəti yığılma üçün qanla dolur. Araşdırma zamanı alimlər beynin elektrik aktivliyini öyrənərək şüurlu informasiya qəbulu ilə əlaqələndirilən P300 siqnallarına diqqət yetiriblər.
Məlum olub ki, sistola mərhələsində bu siqnalların aktivliyi azalır. Bu isə beynin daxil olan məlumatların bir hissəsinə diqqəti müvəqqəti olaraq azaltdığını göstərir. Mütəxəssislərin fikrincə, belə mexanizm orqanizmə daxildə baş verən fasiləsiz proseslərə həddindən artıq diqqət yetirmədən ətraf mühitə fokuslanmağa kömək edir.
Emosiyalar ürəyə, ürək isə emosiyalara təsir göstərir
Müasir tədqiqatlar ürəyin sadəcə mexaniki nasos olmadığını göstərir. O, öz sinir hüceyrələrinə malikdir və beyinə davamlı elektrik və kimyəvi siqnallar göndərir. Bu siqnallar diqqət, yaddaş, qərarvermə və emosional reaksiyalarda iştirak edir.
Eyni zamanda emosiyalar da ürəyin fəaliyyətinə təsir göstərir. Stress, qorxu, sevinc və ya həyəcan ürək ritmini dəyişdirə bilir. Beləliklə, ürək və beyin arasında qarşılıqlı əlaqə yaranır və bu proses demək olar ki, ani şəkildə baş verir.
Alimlər bu vəziyyəti "beyin-bədən inteqrasiya olunmuş vəziyyəti" adlandırırlar. Onların fikrincə, həm fiziki, həm də psixoloji dəyişikliklər bir-birinə təsir edir və zamanla sağlamlıq vəziyyətini formalaşdırır.
Xəstəliklərin anlaşılmasında yeni imkanlar
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, əldə olunan nəticələr ürək-damar xəstəlikləri ilə psixi pozuntular arasındakı əlaqəni daha yaxşı anlamağa kömək edə bilər. Müşahidələr göstərir ki, hipertoniya və ürək çatışmazlığı olan insanlarda depressiya və narahatlıq pozuntularına daha çox rast gəlinir.
Eyni zamanda psixi problemləri olan şəxslərdə infarkt və insult riski də yüksəlir. Alimlərin qənaətinə görə, bunun səbəbi yalnız beynin qanla təchiz olunması deyil, həm də beynin ürəkdən gələn siqnalları necə qəbul edib emal etməsidir.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, gələcəkdə ürək-damar və psixi xəstəliklərin profilaktikası və müalicəsi vahid sistem kimi nəzərdən keçirilməlidir. Çünki insan orqanizmində ürək, beyin, hormon sistemi, immunitet və maddələr mübadiləsi bir-biri ilə sıx əlaqədə fəaliyyət göstərir və ümumi sağlamlıq vəziyyətini birlikdə formalaşdırır.