"Azərbaycan şirkəti BP və "NewMed" ilə birlikdə Aralıq dənizində yeni yataqların axtarışına başlayır..."
İsrail Aralıq dənizində təbii qaz ehtiyatlarının axtarışını yenidən aktiv mərhələyə keçirir.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "vesty.co" nəşri yazıb.
SOCAR və BP İsrail sahillərində yeni qaz axtarışına başlayır.
Nəşr yazır ki, sentyabr ayında BP, SOCAR və İsrailin "NewMed Energy" şirkətlərinin daxil olduğu konsorsiumun sifarişi ilə xüsusi seysmik-tədqiqat gəmisi ölkənin iqtisadi zonasında yerləşən "Birinci Blok" sahəsində işə başlayacaq.
Bu layihə əslində yeni deyil. Konsorsium hələ 2023-cü ildə müvafiq tenderin qalibi olub. Lakin bölgədə müharibənin başlaması və sonrakı hüquqi prosedurlar səbəbindən layihənin tam icrasına yalnız 2025-ci ilin martında start verilib. İndi isə təşəbbüs sənəd mərhələsindən çıxaraq praktik mərhələyə keçir.
İşlərin ilk hissəsində üçölçülü seysmik tədqiqat aparılacaq. Məqsəd dəniz dibinin geoloji quruluşunu öyrənmək, perspektivli qaz strukturlarını müəyyənləşdirmək və gələcək qazma işlərinin məqsədəuyğun olub-olmadığını qiymətləndirməkdir.
Bu proses aylarla, bəzi hallarda isə illərlə davam edə bilər. Toplanan məlumatlar əsasında geoloqlar və mühəndislər yeraltı qatların modelini hazırlayacaq, bundan sonra qazma işlərinə başlanılıb-başlanılmayacağına qərar veriləcək.
İsrail üçün strateji əhəmiyyət
Layihə İsrail üçün yalnız yeni lisenziya və ya növbəti enerji təşəbbüsü deyil. Son illərdə ölkənin enerji siyasətində qaz əsas rol oynamağa başlayıb. "Leviafan" və "Tamar" kimi iri yataqlar daxili tələbatı təmin etməklə yanaşı, Misir və İordaniyaya ixracın da əsasını təşkil edir.
Yeni ehtiyatların aşkar olunması İsrailə regional enerji bazarındakı mövqelərini qorumağa, ixrac imkanlarını genişləndirməyə və Avropanın alternativ qaz mənbələrinə artan tələbatından faydalanmağa imkan verə bilər. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, məhz bu səbəbdən hökumət son illərdə geoloji kəşfiyyat layihələrinin bərpasına xüsusi diqqət yetirir.
SOCAR-ın Aralıq dənizinə çıxışı
Azərbaycan üçün isə layihənin əhəmiyyəti daha geniş geosiyasi və iqtisadi çərçivədə qiymətləndirilir. Bakı uzun illərdir İsrailə neft ixrac edir və tərəflər arasında strateji əməkdaşlıq mövcuddur. Lakin İsrail qaz şelfində iştirak SOCAR-ın regiondakı rolunu yeni səviyyəyə qaldırır.
Şirkət artıq yalnız enerji təchizatçısı və ya ticarət tərəfdaşı deyil, Şərqi Aralıq dənizinin ən həssas enerji bölgələrindən birində fəaliyyət göstərən kəşfiyyat konsorsiumunun üzvünə çevrilir. Bu addım SOCAR-ın "Tamar" yatağında pay əldə etməsindən sonra İsrail qaz sistemində mövqelərini daha da gücləndirir.
Bununla belə, ekspertlər xatırladırlar ki, seysmik tədqiqatların başlanması hələ yeni böyük qaz yatağının tapılması demək deyil. Qarşıdakı mərhələ uzun və mürəkkəb yoxlama prosesidir. Ancaq artıq indidən aydındır ki, BP, SOCAR və "NewMed"-in əməkdaşlığı Şərqi Aralıq dənizinin enerji xəritəsini daha da dəyişdirə və bölgədə yeni strateji tərəfdaşlıqların formalaşmasına təkan verə bilər.
