ABŞ və Səudiyyə Ərəbistanı dinc nüvə energetikası sahəsində əməkdaşlıq haqqında saziş imzalayıb.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə Almaniyanın "Die Zeit" nəşri yazıb.
Nəşr hesab edir ki, razılaşma rəsmi olaraq atom elektrik stansiyalarının tikintisini nəzərdə tutsa da, onun siyasi nəticələri daha ciddi ola bilər. Müəllifin fikrincə, saziş regionda qüvvələr balansını dəyişdirə və nüvə silahlanması yarışına təkan verə bilər.
Sazişin əsas riski nədədir?
Məqalədə bildirilir ki, razılaşma ABŞ şirkətlərinə Səudiyyə Ərəbistanına nüvə texnologiyaları satmağa imkan verir. Nəşrin yazdığına görə, gələcəkdə krallığın öz ərazisində uranı zənginləşdirməsinə də şərait yaradıla bilər. Müəllif vurğulayır ki, dinc nüvə proqramı birbaşa nüvə silahı demək olmasa da, belə proqram gələcəkdə bunun üçün texnoloji baza yarada bilər.
"Die Zeit" xatırladır ki, Səudiyyə Ərəbistanı İranın əsas regional rəqiblərindən biridir və vəliəhd şahzadə Məhəmməd bin Salman əvvəllər bəyan edib ki, Tehran nüvə silahı əldə edərsə, Ər-Riyad da eyni addımı atacaq. Nəşr hesab edir ki, bu razılaşma İranın nüvə proqramı ətrafındakı vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirə bilər.
Trampın qərarı tənqid olunur
Məqalədə qeyd olunur ki, əvvəlki ABŞ administrasiyaları nüvə əməkdaşlığını sərt nəzarət mexanizmləri və siyasi şərtlərlə əlaqələndirib. Müəllif iddia edir ki, hazırkı sazişdə bu məhdudiyyətlər xeyli zəifdir və Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin yoxlamaları ilə bağlı əvvəlki razılaşmalardakı qədər dəqiq təminatlar yoxdur.
Nəşr həmçinin yazır ki, saziş ABŞ nüvə sənayesi üçün milyardlarla dollarlıq iqtisadi imkan yaradır. Bununla yanaşı, müəllif Tramp administrasiyasının bu qərarında iqtisadi və kommersiya maraqlarının da rol oynaya biləcəyini irəli sürür.
Məqalədə bildirilir ki, saziş hələ ABŞ Konqresi tərəfindən təsdiqlənməlidir. Media məlumatlarına görə, sənədə məzmunu açıqlanmayan iki məxfi əlavə daxil edilib və bu, bəzi qanunvericilər arasında narahatlıq yaradır. Buna baxmayaraq, nəşrin qiymətləndirməsinə görə, razılaşmanın təsdiqlənməsi ehtimalı yüksəkdir.
