Yaxın Şərq yeni müharibə təhlükəsi ilə üz-üzədir.
ABŞ-ın İrana qarşı yalnız hərbi təzyiq yolu ilə nəticə əldə etmək cəhdləri uğursuzluqla nəticələnir.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə İranın "Ettelaat" nəşri yazıb.
Müvəqqəti razılaşmalar problemi həll etmir
Nəşr yazır ki, müvəqqəti razılaşmalar gərginliyi azalda bilər, lakin münaqişələrin əsas səbəblərini aradan qaldırmadığı üçün yeni toqquşmaların qarşısını ala bilmir. ABŞ və İran arasında əldə olunan son razılaşma da uzun çəkmədi. Tərəflər qarşılıqlı hücumları dayandırmaq, Hörmüz boğazında gəmiçiliyi bərpa etmək və danışıqlara başlamaq barədə razılığa gəlsələr də, qısa müddət sonra raket və dron hücumları yenidən başladı.
Təhlükəsizlik dilemması silahlanma yarışını gücləndirir
Məqalədə qeyd olunur ki, regiondakı əsas problemlərdən biri "təhlükəsizlik dilemması"dır. İran raket proqramını, nüvə imkanlarını və müttəfiqlər şəbəkəsini xarici təzyiqlərdən qorunmaq vasitəsi kimi görür. Lakin ABŞ və İsrail bu addımları öz təhlükəsizliyinə təhdid hesab edir.
Nəticədə tərəflərdən birinin müdafiə məqsədilə atdığı addım digər tərəfdə qorxunu artırır və yeni cavab tədbirlərinə səbəb olur. Bu proses davam etdikcə İran hərbi imkanlarını artırır, ABŞ və İsrail isə təzyiqi gücləndirir. Beləliklə, regionda yeni silahlanma yarışı və genişmiqyaslı qarşıdurma riski artır.
Yaxın Şərq Birinci Dünya müharibəsi öncəsi Avropaya bənzəyir
"Ettelaat" hesab edir ki, bugünkü beynəlxalq vəziyyət XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəllərində Avropadakı vəziyyəti xatırladır. Həmin dövrdə dövlətlər ümumi təhlükəsizlik mexanizmlərindən uzaqlaşaraq qısamüddətli maraqlara üstünlük verdilər və nəticədə Birinci Dünya müharibəsi başladı.
Müəlliflərin fikrincə, Yaxın Şərqdə də oxşar proses gedir. İran, İsrail, ABŞ və bəzi ərəb ölkələri arasında yeni hərbi bloklaşma meylləri güclənir. Raket və pilotsuz aparatların sayının artması isə təsadüfi münaqişə ehtimalını artırır.
Davamlı sülh üçün geniş siyasi razılaşma lazımdır
Məqalədə vurğulanır ki, yalnız atəşkəs və müvəqqəti razılaşmalar regionda sabitlik yarada bilməz. ABŞ və İran arasında nüvə proqramı, təhlükəsizlik zəmanətləri, Hörmüz boğazında gəmiçilik və regional dialoq məsələlərini əhatə edən geniş razılaşma tələb olunur.
Əks halda Yaxın Şərq uzunmüddətli tükəndirici münaqişələr dövrünə daxil ola bilər. Müəlliflərin fikrincə, region üçün əsas məsələ növbəti müvəqqəti razılaşma deyil, bütün tərəflərin maraqlarını nəzərə alan davamlı təhlükəsizlik sisteminin yaradılmasıdır.
