Alimlər hesab edir ki, bəşəriyyət yaxın gələcəkdə qara dəliyə kosmik zond göndərmək imkanına yaxınlaşa bilər
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-ın "Universe Today" nəşri yazıb.
Nəşr yazır ki, Şanxaydakı Fudan Universitetinin tədqiqatçısı Kozimo Bambi belə bir missiyanın konsepsiyasını hazırlayıb və bunun hansı texnologiyalar hesabına mümkün ola biləcəyini izah edib.
Qara dəliklərə uçuş niyə vacibdir?
Qara dəliklər kainatın ən sirli və ekstremal obyektlərindən hesab olunur. Onların yaratdığı güclü cazibə sahələri Albert Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsini ən dəqiq şəkildə yoxlamağa imkan verir. Lakin indiyədək alimlər bu obyektləri yalnız uzaqdan müşahidə edə bilib ki, bu da əldə olunan məlumatları ciddi şəkildə məhdudlaşdırır.
Bambinin hazırladığı konsepsiya cəmi 1 qram çəkisi olan mikrozondun birbaşa qara dəliyə göndərilməsini nəzərdə tutur. Bu, alimlərə həmin obyekti yaxın məsafədən öyrənmək və indiyədək əlçatmaz hesab olunan məlumatları toplamaq imkanı verə bilər.
Yaxınlıqda görünməyən qara dəlik ola bilər
Hazırda məlum olan ən yaxın qara dəlik "Gaia BH1"-dir və o, Yerdən təxminən 1560 işıq ili uzaqlığında yerləşir. Bununla belə, alimlər Süd Yolunda təxminən 100 milyon ulduz kütləli qara dəliyin mövcud ola biləcəyini düşünürlər. Onların böyük əksəriyyəti tək olduqları üçün teleskoplarla görünmür.
Araşdırmaya görə, Yerə 20-25 işıq ili məsafəsində hələ aşkar edilməmiş qara dəliyin olması mümkündür. Belə obyekt Günəş sistemi üçün təhlükə yaratmasa da, tapılacağı təqdirdə ona zond göndərilməsi artıq real layihəyə çevrilə bilər.
Missiya necə həyata keçirilə bilər?
Müasir raketlərlə belə səfər min illər çəkəcəyindən, layihə üçün lazerlə sürətləndirilən işıq yelkəni texnologiyası təklif olunur. Bu sistem 1 qramlıq mikroçip və 10 kvadratmetrlik xüsusi materialdan hazırlanmış işıq yelkənindən ibarət olacaq.
Güclü lazer qurğusu zondu cəmi 17 dəqiqə ərzində işıq sürətinin təxminən üçdə birinə qədər sürətləndirə bilər. Bu halda 20-25 işıq ili uzaqlıqdakı qara dəliyə uçuş 60-70 il davam edəcək. Zond qara dəliyin yaxınlığından keçərkən məlumat toplayacaq, daha sonra isə onların Yerə çatdırılması əlavə 20-25 il vaxt aparacaq. Beləliklə, bütün missiya 80-100 il çəkə bilər.
Əsas maneə texnologiyalardır
Məqalədə qeyd olunur ki, hazırda belə missiyanın həyata keçirilməsi üçün lazımi texnologiyalar hələ mövcud deyil. Onilliklər boyu yüksək sürətlə hərəkət edə biləcək, məlumatları 20 işıq ilindən çox məsafəyə ötürəcək 1 qramlıq cihaz və onu bu sürətə çatdıracaq lazer sistemi hələ yaradılmayıb. Bundan başqa, missiyanın hədəfi ola biləcək yaxın qara dəlik də hələ aşkar edilməyib.
Bununla belə, alimlər bu çətinliklərin prinsipcə həllolunmaz olmadığını bildirir. Hazırda yeni elmi və texnoloji həllər üzərində beynəlxalq işçi qrupları fəaliyyət göstərir, 2027-ci ilin yayında isə bu mövzuya həsr olunmuş beynəlxalq konfrans keçiriləcək. Tədqiqatçılar hesab edir ki, texnologiyaların inkişafı ilə qara dəliyə kosmik aparat göndərilməsi gələcəkdə reallığa çevrilə bilər.
