Əgər siz 1970-1980-ci illərdə böyümüsünüzsə, yəqin ki, smartfonlar sabah həyatımızdan yox olsa belə, gündəlik işlərin öhdəsindən rahatlıqla gələ bilərsiniz. Çünki həmin dövrdə uşaqlar bir çox əsas bacarıqları texnologiyanın köməyi olmadan öyrənirdilər.


Moderator.az YourTango nəşrinə istinadən xəbər verir ki, smartfonlardan əvvəl böyüyən uşaqlar gündəlik həyatda bir çox işi texnologiyanın köməyi olmadan yerinə yetirməyi bacarırdılar. Bu gün isə həmin bacarıqların bir qismi əvvəlki qədər geniş yayılmır. Həmin bacarıqlar aşağıdakılardır:






1. Heç vaxt getmədikləri yerə yolu özləri tapa bilirdilər



Smartfonlar və GPS sistemləri yaranmazdan əvvəl insanlar getdikləri marşrutu əvvəlcədən öyrənməli, kağız xəritələrdən istifadə etməli, lazım gəldikdə isə yoldan keçənlərdən istiqamət soruşmalı olurdular.


Bu gün isə insanların əksəriyyəti ən qısa məsafələrdə belə telefonun naviqasiyasına güvənir. GPS böyük rahatlıq yaratsa da, bu, insanların istiqamət duyğusunu inkişaf etdirmək əvəzinə texnologiyadan asılı vəziyyətə düşməsinə səbəb olub.


2. Vacib telefon nömrələrini əzbər bilirdilər


Əvvəllər telefon nömrələri mobil telefonlarda yadda saxlanılmadığı üçün insanlar yaxınlarının və dostlarının nömrələrini əzbər bilməli olurdular. Xüsusilə X və Y nəsillərinin nümayəndələri ailə üzvlərinin, dostlarının və digər vacib şəxslərin nömrələrini rahatlıqla xatırlayırdılar.


İndi isə insanların çoxu telefon nömrələrini əl ilə yığmır. Bütün məlumatlar telefon yaddaşında saxlanıldığı üçün onları əzbərləməyə ehtiyac qalmayıb.


3. Daimi əlaqə saxlamadan plan qururdular


Bir vaxtlar dostlarla görüş təyin etmək olduqca sadə idi. Məsələn, "axşam saat 7-də kinoteatrın qarşısında görüşək" demək kifayət edirdi və hamı vaxtında həmin ünvanda olurdu. Son dəqiqə mesajları, canlı məkan paylaşımı və ya davamlı zənglərə ehtiyac yaranmırdı.


Bu gün isə planların dəyişməsi, ardıcıl yazışmalar və daimi koordinasiya demək olar ki, adi hala çevrilib.


4. İnternet olmadan məlumat əldə etməyi bacarırdılar



İnternetdən əvvəl məktəblilərin əsas məlumat mənbəyi kitabxanalar idi. Onlar kart kataloqlarından, ensiklopediyalardan və digər çap mənbələrindən istifadə edərək lazımi məlumatları axtarırdılar.


Bu proses daha çox vaxt aparsa da, insanlarda araşdırma aparmaq, səbirli olmaq və məlumatı müxtəlif mənbələrdən toplamaq bacarığını inkişaf etdirirdi. İndi isə istənilən məlumat bir neçə saniyə ərzində internetdə tapılır.


5. Kiçik problemləri özləri həll edirdilər


Əvvəllər evdə hansısa əşya xarab olduqda insanlar ilk növbədə onu özləri təmir etməyə çalışırdılar. Uşaqlar valideynlərini izləyərək və ya sınaq yolu ilə sadə təmir işlərini öyrənirdilər.


Bu gün isə əksər insanlar internetdə təlimat axtarmağa və ya mütəxəssis çağırmağa üstünlük verirlər. Bu yanaşma rahat olsa da, uşaqların problemləri müstəqil həll etmək bacarığını və özünəinamını inkişaf etdirmək imkanını azaldır.


6. Ekran olmadan əylənməyi bacarırdılar



Smartfon və planşetlərin olmadığı dövrdə uşaqlar boş vaxtlarını küçədə oynamaq, müxtəlif oyunlar icad etmək, kitab oxumaq və təxəyyüllərindən istifadə etməklə keçirirdilər. Cansıxıcılıq onların yaradıcılığını inkişaf etdirən bir fürsət hesab olunurdu.


Müasir uşaqlar isə əyləncəyə bir toxunuşla çıxış əldə edirlər. Bu rahatlığın üstünlükləri çox olsa da, mütəxəssislər hesab edirlər ki, ekrandan uzaq keçirilən vaxt yaradıcılığın və müstəqil düşüncənin formalaşmasında mühüm rol oynayır.