Xərçəngin yaranma riskinə bir sıra amillər təsir edə bilər. Genetik meyllə yanaşı, insanın həyat tərzi, qidalanması, artıq çəki, siqaret və alkoqol istifadəsi, günəş şüalarına həddindən artıq məruz qalma və ətraf mühitin çirklənməsi də risk faktorları sırasında yer alır.
Moderator.az "Cursorinfo" - ya istinadla xəbər verir ki,mütəxəssislər gündəlik həyat tərzində bir sıra dəyişikliklər etməklə xərçəngin bəzi növlərinin yaranma ehtimalını azaltmağın mümkün olduğunu bildirirlər.
Artıq çəkidən qorunun
Artıq çəki və piylənmə bir sıra xərçəng növlərinin inkişaf riskini artıra bilər. Xüsusilə süd vəzi, endometrium və bəzi digər xərçəng növləri ilə piylənmə arasında əlaqə müəyyən edilib. Mütəxəssislər sağlam çəkinin qorunmasını və balanslı qidalanmanı tövsiyə edirlər.
Siqaretdən imtina edin
Siqaret xərçəng üçün ən ciddi və qarşısı alına bilən risk faktorlarından biridir. Tütün tüstüsündəki kanserogen maddələr ağciyər, qırtlaq, ağız boşluğu, sidik kisəsi və digər orqanların xərçəngi riskini artırır.
Emal olunmuş ət məhsullarını məhdudlaşdırın
Kolbasa, sosiska, bekon və digər emal olunmuş ət məhsullarının həddindən artıq istehlakı xüsusilə yoğun bağırsaq xərçəngi riski ilə əlaqələndirilir. Rasionda tərəvəz, meyvə, paxlalılar, tam taxıllar və digər bitki mənşəli qidaların payının artırılması daha sağlam seçim hesab olunur.
Alkoqoldan uzaq durmaq riski azalda bilər
Alkoqol istehlakı ağız boşluğu, qida borusu, qaraciyər, süd vəzi və digər orqanların xərçəngi ilə əlaqələndirilir. Xüsusilə müntəzəm və yüksək miqdarda alkoqol qəbulu risk yaradır. Buna görə alkoqolun məhdudlaşdırılması və ya ümumiyyətlə istifadə edilməməsi tövsiyə olunur.
Fiziki aktiv olun
Mütəmadi fiziki fəaliyyət sağlam çəkinin qorunmasına, maddələr mübadiləsinin yaxşılaşmasına və bir sıra xroniki xəstəliklərin riskinin azalmasına kömək edir. Gündəlik gəzinti, yüngül idman və digər fiziki fəaliyyət növlərini həyat tərzinə daxil etmək faydalıdır.
Günəş şüalarından qorunun
Ultrabənövşəyi şüalara həddindən artıq məruz qalmaq dəri xərçəngi, o cümlədən melanoma riskini artırır. Günəşin daha intensiv olduğu saatlarda birbaşa günəş altında qalmaqdan çəkinmək, qoruyucu geyimlərdən və SPF-li günəş kremlərindən istifadə etmək məsləhətdir. Solyariumlardan istifadə də risk yarada bilər.
Ətraf mühit amillərinə diqqət edin
Hava çirkliliyi və bəzi kimyəvi maddələr uzunmüddətli məruz qalma zamanı sağlamlıq üçün risk yarada bilər. Mümkün olduqda çirkli havaya məruz qalmanı azaltmaq, qapalı məkanları havalandırmaq və məişət kimyəvi vasitələrindən istifadə zamanı təhlükəsizlik qaydalarına əməl etmək vacibdir.
Yuxu və stressə nəzarət
Kifayət qədər yuxu və stressin düzgün idarə olunması ümumi sağlamlığın qorunması baxımından əhəmiyyətlidir. Böyüklər üçün adətən gecə 7–9 saat yuxu tövsiyə olunur. Bununla yanaşı, stressin azaldılması üçün fiziki aktivlik, istirahət və nizamlı gündəlik rejim faydalı ola bilər.
Profilaktik müayinələri unutmayın
Xərçəngin bəzi növlərində erkən aşkarlanma müalicənin effektivliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Yaşa, cinsə, ailə tarixçəsinə və fərdi risklərə uyğun profilaktik müayinələrdən keçmək vacibdir.
Mütəxəssislərin fikrincə, xərçəng riskinin azaldılması üçün tək bir tədbirə deyil, bütöv həyat tərzinə diqqət yetirmək lazımdır. Sağlam qidalanma, normal çəkinin qorunması, fiziki aktivlik, siqaretdən uzaq durmaq, alkoqolun məhdudlaşdırılması və günəşdən qorunmaq risklərin azaldılmasına kömək edə bilər.
