Qoşulu qalmış şarj cihazı enerji sərf etməyə davam edir. Lakin əsas risk başqa yerdədir...
Bir çox insan smartfon, noutbuk, simsiz qulaqlıq və digər elektron cihazların şarj cihazlarını daim elektrik şəbəkəsinə qoşulu saxlamağa öyrəşib. Çox vaxt cihazın batareyası tam doldurulduqdan sonra belə adapter rozetkada qalır. İlk baxışdan belə görünə bilər ki, bu zaman heç bir enerji sərf olunmur. Lakin bu, tamamilə doğru deyil.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə “Blikk” nəşri məlumat yayıb.
Şarj cihazı niyə elektrik enerjisi istehlak etməyə davam edir?
Melburn Universitetinin tədqiqatçıları bu fenomeni “vampir” enerji istehlakı adlandırırlar. Bu termin cihaz gözləmə rejimində olarkən yaranan az miqdarda enerji sərfiyyatını ifadə edir.
Smartfon və ya digər cihaz şarj cihazından ayrıldıqda belə, elektrik şəbəkəsinə qoşulu adapter tamamilə fəaliyyətsiz vəziyyətə keçmir. Enerji elektron idarəetmə sxemləri və mühafizə sistemləri də daxil olmaqla, onun daxili komponentlərinə axmağa davam edir. Bu enerjinin bir hissəsi isə istiliyə çevrilir.
Bununla belə, müasir şarj cihazları əvvəlki modellərlə müqayisədə daha səmərəli işləyir. Bir çox adapter gözləmə rejimində o qədər az enerji sərf edir ki, bunun evin elektrik xərclərinə təsiri demək olar ki, hiss olunmur. Bəzi modellər isə cihaz elektrik şəbəkəsindən ayrıldıqdan sonra avtomatik olaraq çox aşağı enerji sərfiyyatı olan rejimə keçir.
Bu səbəbdən, yalnız bir şarj cihazını daim rozetkada saxlamaq elektrik xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə artırmır. Lakin evdə çoxsaylı adapterlər, televizor, kompüter və digər elektron cihazlar daim elektrik şəbəkəsinə qoşulu qalırsa, onların kiçik enerji sərfiyyatı aylar və illər ərzində toplanaraq daha nəzərəçarpan rəqəmə çevrilə bilər.
Şarj cihazını rozetkada saxlamaq təhlükəlidirmi?
Təhlükəsizlik, ilk növbədə, adapterin keyfiyyətindən və texniki vəziyyətindən asılıdır. Etibarlı istehsalçının sertifikatlı və saz vəziyyətdə olan şarj cihazı uzun müddət elektrik şəbəkəsinə qoşulu qaldıqda, adətən ciddi risk yaratmır.
Bununla belə, adapterin elektron komponentləri daim gərginlik altında olur. Elektrik şəbəkəsindəki gərginlik dalğalanmaları da cihazın zədələnməsinə səbəb ola bilər. Bundan əlavə, daxili komponentlər zaman keçdikcə köhnəlir.
Xüsusilə ucuz və keyfiyyətsiz adapterlər daha çox narahatlıq doğurur. Belə modellərdə həddindən artıq istiləşmədən, qısaqapanmadan və gərginlik artımından qorunma sistemləri lazımi səviyyədə olmaya bilər. Nəticədə nasaz adapter həddindən artıq qızaraq, müəyyən hallarda yanğına səbəb ola bilər.
Zədələnmiş şarj cihazını dərhal dəyişdirin
Adapterin görünüşünə və işinə xüsusi diqqət yetirmək lazımdır. Korpus çatlayıbsa, kabel köhnəlibsə, izolyasiya zədələnibsə və ya naqillər görünürsə, həmin şarj cihazından istifadə etmək olmaz.
Qeyri-adi qoxu, həddindən artıq istilik, çatlama, vızıltı və digər qeyri-adi səslər də nasazlığın əlaməti ola bilər. Belə simptomlar qısaqapanma, yanğın və ya elektrik cərəyanı vurması riskini artıra bilər.
Hər dəfə şarj cihazını rozetkadan çıxarmaq lazımdırmı?
Əgər adapter keyfiyyətlidirsə, sertifikatlıdırsa və düzgün işləyirsə, onu hər istifadədən sonra elektrik rozetkasından çıxarmaq məcburi deyil. Cihaz qoşulmadıqda müasir şarj cihazları adətən çox az enerji sərf edir və bunun elektrik hesabına təsiri minimal olur.
Bununla belə, şarj cihazını istifadə etdikdən sonra rozetkadan çıxarmağın müəyyən üstünlükləri var. Bu zaman gözləmə rejimindəki enerji sərfiyyatı tamamilə aradan qalxır. Həmçinin adapterin uzun müddət elektrik şəbəkəsində qalması və mümkün gərginlik dalğalanmalarına məruz qalması azalır.
Beləliklə, keyfiyyətli və saz vəziyyətdə olan şarj cihazını daim rozetkada saxlamaq adətən nə ciddi enerji itkisinə, nə də əhəmiyyətli təhlükəyə səbəb olur. Əsas məsələ zədələnmiş və ya şübhəli adapterlərdən istifadə etməmək, həddindən artıq qızan və ya qeyri-adi davranış göstərən cihazları isə vaxtında dəyişdirməkdir.
