İnsult zamanı hər saniyə həyati əhəmiyyət daşıyır. Əlamətləri vaxtında tanımaq və dərhal tibbi yardım çağırmaq ağır fəsadların qarşısını almağa kömək edə bilər.
Moderator.az xəbər verir ki, “Express” qəzeti insultun əsas əlamətləri barədə məlumat yayıb.
Bu əlamətlər aşağıdakılardır:
1. Görmənin qəfil pozulması
İnsult zamanı görmə qəfil pisləşə, insan bir tərəfdəki obyektləri görməkdə çətinlik çəkə bilər. İkiqat görmə və məkan qavrayışının pozulması da müşahidə oluna bilər.
2. Nitqin pozulması
Qəfil yaranan nitq çətinliyi insultun ən mühüm əlamətlərindən biridir. İnsan sözləri düzgün tələffüz edə, cümlə qura və ya deyilənləri anlamaqda çətinlik çəkə bilər.
3. Başgicəllənmə və tarazlığın itirilməsi
Qəfil güclü başgicəllənmə, koordinasiyanın pozulması, yeriyərkən qeyri-sabitlik və yıxılma insultun xəbərdaredici əlamətləri ola bilər. Xüsusilə bu simptomlar digər nevroloji əlamətlərlə birlikdə yaranarsa, təcili yardım çağırılmalıdır.
4. Üz, qol və ya ayaqda zəiflik və uyuşma
İnsult zamanı bədənin bir tərəfində qəfil zəiflik və ya hissiyyat itkisi yarana bilər. Sadə yoxlama üçün şəxsdən hər iki qolunu qaldırması istənilə bilər. Qollardan biri aşağı düşürsə, bu, ciddi xəbərdarlıq əlamətidir. Üzün bir tərəfinin sallanması da insult göstəricisi ola bilər.
5. Qəfil və güclü baş ağrısı
Xüsusilə beyində qanaxma ilə müşayiət olunan insult zamanı əvvəllər yaşanmayan, qəfil və çox güclü baş ağrısı yarana bilər. Bu hal ürəkbulanma, qusma və çaşqınlıqla müşayiət oluna bilər.
FAST testi ilə insultu necə tanımaq olar?
İnsult şübhəsi zamanı FAST qaydasını xatırlamaq faydalıdır:
F – Üz: Şəxsdən gülümsəməsini istəyin. Üzün bir tərəfi sallanırsa, bu, xəbərdarlıq əlamətidir.
A – Qollar: Hər iki qolunu qaldırmasını istəyin. Bir qol aşağı düşürsə, insult ehtimalı var.
S – Nitq: Sadə bir cümlə deməsini istəyin. Nitq anlaşılmaz və ya qarışıqdırsa, dərhal hərəkət etmək lazımdır.
T – Vaxt: Vaxt itirmədən təcili tibbi yardım çağırın.
İnsult əlamətlərindən hətta biri belə qəfil yaranarsa, bunu ciddi qəbul etmək və təcili tibbi yardım çağırmaq vacibdir. Əlamətlərin keçməsini gözləmək və xəstəni özünüz xəstəxanaya aparmağa çalışmaq əvəzinə təcili yardım xidmətinə müraciət etmək daha təhlükəsizdir.
İnsult riskini azaltmaq üçün qan təzyiqinə nəzarət etmək, siqaretdən uzaq durmaq, fiziki aktivliyi artırmaq, balanslı qidalanmaq, həmçinin xolesterin və qan şəkəri səviyyələrini nəzarətdə saxlamaq tövsiyə olunur.
