İnsanın qan qrupu yalnız qan köçürülməsi zamanı əhəmiyyət daşımır. Araşdırmalar göstərir ki, qan qrupu bəzi xəstəliklərə meylliliklə də əlaqəli ola bilər.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "TSN" nəşri Tufts Universitetinin alimlərinin araşdırmasına istinadən məlumat yayıb.
İnsanlarda əsasən dörd qan qrupu mövcuddur: O, A, B və AB. Bu qruplar eritrositlərin səthində yerləşən xüsusi antigenlərə görə müəyyən edilir və genetik xüsusiyyət daşıyır.
Alimlər qan qrupları ilə müxtəlif xəstəliklər arasındakı əlaqəni araşdırarkən ürək-damar xəstəlikləri, insult, bəzi xərçəng növləri və infeksiyalarla bağlı müəyyən fərqlər aşkarlayıblar.
Ürək xəstəlikləri və insult
Məlumatlara görə, A, B və AB qan qrupuna sahib insanlarda koronar arteriya xəstəliyi ilə əlaqəli ürək-damar problemlərinin riski "O" qan qrupu olanlarla müqayisədə daha yüksək ola bilər. Xüsusilə AB qan qrupunda riskin daha çox olduğu bildirilir.
A qan qrupuna sahib insanlarda 60 yaşdan əvvəl insult keçirmə ehtimalının da O qan qrupu ilə müqayisədə yüksək ola biləcəyi müəyyən edilib. Tədqiqatçılar bunun qan laxtalanmasına təsir edən mexanizmlərlə əlaqəli ola biləcəyini düşünürlər.
Bəzi xərçəng növləri
Araşdırmalar A qan qrupu ilə müəyyən mədə xərçəngi növləri arasında əlaqə olduğunu göstərir. Bu qan qrupuna sahib insanlarda Helicobacter pylori bakteriyasına yoluxma ehtimalının daha yüksək ola biləcəyi bildirilir. Sözügedən bakteriya mədədə iltihab və xora yarada, uzunmüddətli perspektivdə isə xərçəng riskinə təsir göstərə bilər.
A, B və AB qan qrupları ilə mədəaltı vəzi, kolorektal, döş və ağciyər xərçəngi kimi bəzi xəstəliklər arasında da müəyyən əlaqələr müşahidə olunub. Lakin alimlər bu əlaqələrin dəqiq səbəblərini hələ tam müəyyənləşdirməyiblər.
Malyariya və COVID-19
Qan qrupunun infeksion xəstəliklərə qarşı həssaslığa da təsir göstərə biləcəyi ehtimal edilir. Bəzi laboratoriya araşdırmalarında malyariyanın ağır formalarına qarşı "O" qan qrupunun müəyyən qoruyucu üstünlüyə malik ola biləcəyi göstərilib.
COVID-19 pandemiyası zamanı aparılan genişmiqyaslı araşdırmalarda da "O" qan qrupuna sahib insanlarda xəstəlikdən ölüm riskinin bir qədər aşağı ola biləcəyi müşahidə edilib.
Bununla belə, mütəxəssislər qan qrupunun xəstəliyin mütləq inkişaf edəcəyini müəyyən edən faktor olmadığını vurğulayırlar. Genetik xüsusiyyətlərlə yanaşı, yaş, həyat tərzi, qidalanma, fiziki aktivlik və digər risk faktorları da sağlamlıq vəziyyətində mühüm rol oynayır.
Alimlər qan qrupları ilə xəstəliklər arasındakı əlaqəni daha dərindən öyrənməklə gələcəkdə risklərin daha yaxşı qiymətləndirilməsi, profilaktika və müalicə üsullarının təkmilləşdirilməsinə nail olmağa ümid edirlər.
