Smartfonda saatlarla vaxt keçirmək təkcə gözlərdə yorğunluq yaratmır. Davamlı olaraq ekranı sürüşdürmək yuxu rejiminə, boyun və duruş problemlərinə, fiziki aktivliyin azalmasına və psixoloji rifaha da təsir göstərə bilər.
Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə “Mirror” yazıb. Britaniyalı həkim Əmir Xan həddindən artıq smartfon istifadəsinin insan sağlamlığına təsir edə biləcək beş əsas nəticəsini açıqlayıb.
Bəzi problemlər ekran qarşısında bir neçə saat keçirdikdən sonra özünü göstərə bilər. Digərləri isə insanın günün böyük hissəsini smartfonda keçirməsi vərdişə çevrildikdən sonra ortaya çıxa bilər.
Gözlərdə quruluq və yorğunluq
Uzun müddət smartfon ekranına baxmaq zamanı gözlərin qırpılma tezliyi azala bilər. Nəticədə göz səthindəki nəmlik azalır və quruluq yaranır.
Bu vəziyyət gözlərdə yorğunluq, müvəqqəti bulanıq görmə və baş ağrısı ilə nəticələnə bilər. Problemin qarşısını almaq üçün vaxtaşırı ekrandan uzaqlaşmaq və baxışları müxtəlif məsafələrdə yerləşən obyektlərə yönəltmək tövsiyə olunur.
Bu, xüsusilə işinin böyük hissəsini kompüter və ya smartfon qarşısında keçirən insanlar üçün vacibdir.
Boyun və duruş problemləri
Smartfon istifadəsinin başqa bir mənfi təsiri cihazın tutulma vəziyyəti ilə bağlıdır. İnsanlar telefonu çox vaxt göz səviyyəsindən aşağıda saxlayır və uzun müddət başlarını önə əyirlər.
Bu vəziyyət boyun əzələlərinə düşən yükü artırır. Vərdiş davamlı xarakter aldıqda boyunda ağrı və gərginlik, eləcə də duruş problemləri yarana bilər.
Telefonu daha yüksəkdə saxlamaq, oturuş vəziyyətini tez-tez dəyişmək və uzun müddət eyni pozada qalmamaq boyun nahiyəsindəki gərginliyi azaltmağa kömək edə bilər.
Yuxu rejimi pozula bilər
Gecə saatlarında smartfondan istifadə yuxunun keyfiyyətinə də mənfi təsir göstərə bilər. Ekran işığı orqanizmin təbii yuxu proseslərinə, o cümlədən melatonin hormonunun ifrazına təsir göstərə bilər.
Bundan başqa, mesajlar, qısa videolar, xəbərlər və bildirişlər beynin yatmazdan əvvəl sakitləşməsinə mane olur. Nəticədə insanın yuxuya getməsi gecikə və ümumi yuxu müddəti azala bilər.
Stress və narahatlıq arta bilər
Smartfon vasitəsilə fasiləsiz məlumat axını da psixoloji gərginliyi artıra bilər. Daimi bildirişlər, sosial şəbəkələr, xəbərlər və yeni məzmun beynin istirahət etməsinə imkan verməyə bilər.
Həddindən artıq ekran vaxtı, xüsusilə gənclərdə, narahatlıq və depressiv simptomlarla əlaqələndirilib. Bununla belə, smartfon istifadəsinin bu problemlərin yeganə səbəbi olduğunu söyləmək düzgün deyil.
İstifadə müddəti ilə yanaşı, telefonda hansı məzmunun izlənildiyi, insanın həyat tərzi və digər psixoloji və sosial amillər də mühüm rol oynayır.
Fiziki aktivlik azalır
Smartfonda uzun müddət vaxt keçirməyin daha bir nəticəsi hərəkətsizliyin artmasıdır. İnsan gəzmək, idman etmək və digər fiziki fəaliyyətlər əvəzinə saatlarla oturur və ya uzanır.
Bu vərdiş davamlı xarakter aldıqda ümumi fiziki aktivlik səviyyəsi azalır. Oturaq həyat tərzi isə piylənmə, ürək-damar xəstəlikləri və 2-ci tip diabet kimi sağlamlıq problemlərinin riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
Bu səbəbdən smartfondan tamamilə imtina etmək lazım deyil. Əsas məsələ istifadə müddətinə nəzarət etmək, müntəzəm fasilələr vermək, yatmazdan əvvəl ekran qarşısında keçirilən vaxtı azaltmaq və gün ərzində kifayət qədər hərəkət etməkdir.