Səhər yeməyinin hansı saatda yeyilməsi sağlamlıq baxımından düşündüyümüzdən daha əhəmiyyətli ola bilər. Yeni araşdırma ilk yeməyini günün daha gec saatlarına saxlayan insanlarda ölüm riskinin daha yüksək olduğunu göstərib.


Moderator.az xəbər verir ki, araşdırmada 42-94 yaş arasında 2945 yetkin insanın məlumatları təhlil edilib. Alimlər iştirakçıların sağlamlıq vəziyyətini, həyat tərzini və qidalanma vərdişlərini uzun müddət ərzində izləyiblər.






Müşahidələr zamanı maraqlı tendensiya ortaya çıxıb. İnsanlar yaşlandıqca səhər yeməyini və şam yeməyini daha gec yeməyə başlayıblar. Günün ilk və son qidalanması arasındakı müddət də tədricən uzanıb.


Ən diqqətçəkən məqam isə səhər yeməyinin gecikdirilməsi ilə bağlı olub. Tədqiqatın nəticələrinə görə, ilk yeməyin hər əlavə bir saat gecikməsi müşahidə dövründə ölüm riskinin təxminən 8-11 faiz artması ilə əlaqələndirilib.


Lakin alimlər bu nəticənin gec səhər yeməyinin birbaşa ölümə səbəb olduğunu göstərmədiyini xüsusi vurğulayırlar. Araşdırma yalnız statistik əlaqə müəyyən edib və səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmir.


Mütəxəssislər mümkün izahlardan birinin əks səbəb ola biləcəyini düşünürlər. Yaşlandıqca müxtəlif sağlamlıq problemləri yarana, yuxu və hərəkətlilik pisləşə, iştaha azala bilər. Nəticədə insan səhər yeməyini əvvəlki vaxtdan daha gec yeməyə başlaya bilər.


Bu səbəbdən tədqiqatın nəticələrini “səhər yeməyini bir saat tez yeməklə ölüm riskini azaltmaq mümkündür” kimi qəbul etmək düzgün olmaz.


Harvard Tibb Məktəbinin diyetoloqu və tədqiqatın həmmüəllifi Həsən Daşti isə bu nəticələrin başqa baxımdan əhəmiyyətli ola biləcəyini qeyd edib. Onun fikrincə, yaşlı insanlarda səhər yeməyi vərdişində baş verən dəyişiklik ümumi sağlamlıq vəziyyətindəki dəyişikliklərin sadə göstəricilərindən biri ola bilər.


Məsələn, insan uzun illər ərzində səhər yeməyini təxminən eyni vaxtda yeyibsə, lakin sonradan heç bir aşkar səbəb olmadan ilk yeməyini davamlı şəkildə gecikdirməyə başlayırsa, bu dəyişiklik diqqətdən kənarda qalmamalıdır.


Belə vəziyyətdə yuxu rejimi, fiziki aktivlik, iştaha və ümumi sağlamlıq vəziyyətində başqa dəyişikliklərin olub-olmadığına da diqqət yetirmək faydalıdır.


Beləliklə, araşdırma səhər yeməyinin vaxtı ilə sağlamlıq arasında maraqlı əlaqə ortaya qoysa da, gec yeməyin özünün ömrü qısaltdığını söyləmək üçün kifayət qədər əsas yoxdur. Əsas məqam qidalanma vərdişlərindəki qəfil və davamlı dəyişikliklərin ümumi sağlamlıq vəziyyətinin göstəricisi ola bilməsidir.