Şimali Koreya liderinin Pekində öldüyü barədə iddialar yayıldı — yeni görüntülər şayiələrin qarşısını aldı...
 




20 oktyabr 2026 | Araşdırma xəbəri | Moderator.az
 
Şimali Koreya lideri Kim Çen Inın öldüyü, yaxud ağır vəziyyətdə Pekindəki xəstəxanalardan birinə aparıldığı barədə iddialar oktyabrın 18–19-da sosial şəbəkələrdə geniş yayılıb. Bəzi paylaşımlarda onun beyin qanaması keçirdiyi, komaya düşdüyü və Çində vəfat etdiyi bildirilib. Lakin koreyadilli, çindilli, yapondilli və ingilisdilli informasiya mənbələrinin müqayisəsi bu iddiaların təsdiqlənmədiyini göstərir.
 
Əksinə, oktyabrın 20-də yayılan yeni məlumatlarda işğalçı Rusiya lideri V.Putin və avtoritar ABŞ prezidenti D.Trampın "dost" adlandırdıqları Şimali Koreya liderinin bir gün əvvəl Pxenyanda keçirilən geyim və ayaqqabı sərgisində iştirak etdiyi bildirilir. Bu məlumat onun ölümünə dair iddialarla bağlı mühüm faktoloji ziddiyyət yaradır.
 
Son məlumat: Kim Çen In ictimai tədbirdə görünüb
("
Fotonun 19 oktyabrda çəkildiyi iddia edilir...-"Yonhap"
 
Cənubi Koreyanın "Yonhap" xəbər agentliyinin 20 oktyabr tarixli məlumatına görə, Kim Çen In oktyabrın 19-da 2026-cı il Milli Geyim və Ayaqqabı Sərgisinə baş çəkib. Şimali Koreyanın dövlət mediası onun tədbirdə qızı Kim Ju Ae və həyat yoldaşı Ri Sol Ju ilə birlikdə olduğunu göstərən fotolar yayıb.
 
"Yonhap"ın məlumatında liderin yerli yüngül sənaye məhsulları ilə tanış olduğu, istehsal və məhsul dizaynı ilə bağlı göstərişlər verdiyi qeyd olunur.
 
Bu xəbər ölüm iddialarının qiymətləndirilməsi baxımından əsas əhəmiyyət daşıyır. Bununla belə, görüntülərin Şimali Koreyanın rəsmi mediası tərəfindən yayımlandığını nəzərə almaq lazımdır: həmin materiallar ictimai fəaliyyəti göstərsə də, liderin sağlamlıq vəziyyətinin bütün təfərrüatlarını müstəqil şəkildə təsdiqləmir.
 
İddialar necə yayıldı?..
 
İngilisdilli "NK News" nəşrinin oktyabrın 20-də dərc etdiyi araşdırmaya görə, son şayiələr bazar günü və bazar ertəsi, yəni oktyabrın 18–19-da X sosial şəbəkəsində yayılmağa başlayıb. Bir sıra Çin kommunist rəhbərliyini tənqid edən hesablar Kim Çen Inın öldüyünü və ya komaya düşərək müalicə üçün Pekinə aparıldığını iddia ediblər.
 
İddiaların bəzi versiyalarında Pekindəki "Peking Union Medical College Hospital" xəstəxanasının adı çəkilib. Lakin xəbərlərlə birlikdə yayılan iddiaları təsdiqləyən xəstəxana sənədi, rəsmi açıqlama və ya müstəqil sübut təqdim edilməyib.
 
"NK News" bu məlumatları təsdiqlənməmiş şayiələr kimi qiymətləndirib.
 
Koreyadilli mənbələr nə yazır?..

Fotonun 19 oktyabrda çəkildiyi iddia edilir...-"Yonhap"
 
Cənubi Koreyanın "Yonhap" agentliyinin 20 oktyabr tarixli xəbəri Şimali Koreya dövlət mediasının məlumatına əsaslanaraq Kim Çen Inın sərgidə iştirak etdiyini bildirir. Koreyadilli Yonhap materialında liderin ölümü barədə deyil, ölkənin yüngül sənaye siyasəti və sərgidə nümayiş etdirilən məhsullar barədə danışılır.
 
Koreyadilli mənbələr arasında məlumatların müqayisəsində vacib məqam budur: liderin ictimai fəaliyyətinə dair yeni xəbər mövcuddur, lakin ölüm iddiasını təsdiqləyən etibarlı məlumat təqdim olunmur.
 
Çin mediasında hansı məlumatlar var?..
 
Çindilli mənbələrdə də Kim Çen Inın oktyabrın 19-da geyim və ayaqqabı sərgisinə baş çəkməsi barədə məlumat yayımlanıb. Çin dilində dərc edilmiş materialda Şimali Koreya Mərkəzi Xəbər Agentliyinin (KCNA) məlumatı əsasında liderin tədbirdə iştirakı təsvir olunur.
 
Bununla yanaşı, sosial şəbəkələrdə onun Pekində öldüyü barədə yayılan iddialar rəsmi Çin təsdiqi kimi təqdim edilə bilməz. Xəstəxanaya aparılma, komaya düşmə və ölüm barədə iddiaların hər biri ayrıca sübut tələb edir.
 
Yaponiya mediasının məlumatı...
 
Yaponiya dilində yayımlanan "Kyodo" xəbər agentliyinin materialını dərc edən "Livedoor News" da oktyabrın 20-də Kim Çen Inın bir gün əvvəl geyim, ayaqqabı və çanta sərgisinə baş çəkdiyini bildirib. Xəbərdə liderin qızının da tədbirdə iştirak etdiyi qeyd olunur.
 
Bu məlumat koreyadilli və ingilisdilli xəbərlərlə eyni istiqamətdədir: ictimai tədbir barədə xəbər mövcuddur, lakin ölüm barədə təsdiqlənmiş məlumat yoxdur.
 
 
İngilisdilli beynəlxalq media nə deyir?
 
"Reuters"-in oktyabrın 13-də dərc etdiyi materialda Kim Çen Inın oktyabrın 11-də Pxenyanda Milli Müdafiə İnqilabı Muzeyinin açılışında iştirak etdiyi bildirilirdi. Şimali Koreya dövlət mediasının yaydığı fotolarda onun qızı və həyat yoldaşı ilə birlikdə olduğu göstərilirdi.
 
"Reuters"-in həmin xəbəri ölüm şayiələrinin yayıldığı dövrdən əvvəlki ictimai fəaliyyət barədə məlumat verir. Daha yeni məlumat isə oktyabrın 19-da keçirilən sərgi ilə bağlıdır.
 
ABŞ-nin "Associated Press" (AP) agentliyi də oktyabrın 19-da Şimali Koreya liderinin bacısı Kim Yo Conun Cənubi Koreya ilə sərhəddəki vəziyyət barədə açıqlamasını işıqlandırıb. Bu xəbər birbaşa Kim Çen Inın sağlığını təsdiqləyən material deyil, lakin ölkənin siyasi və hərbi rəhbərliyinin fəaliyyəti barədə həmin tarixdə yayımlanan məlumatlar arasındadır.
 
Niyə Kim Çen Inın ölümü barədə şayiələr tez-tez yayılır?
 
Şimali Koreya rəhbərliyinin şəxsi həyatı və sağlamlığı barədə müstəqil məlumat əldə etmək çətindir. Ölkədə informasiya üzərində ciddi dövlət nəzarəti mövcuddur və liderin ictimai çıxışları bəzən hadisədən sonra işıqlandırılır. Bu şəraitdə onun bir müddət ictimaiyyət qarşısında görünməməsi şayiələrə zəmin yarada bilir.
 
Buna bənzər hallar 2020-ci ildə də yaşanmışdı. Həmin vaxt Kim Çen Inın səhhəti ilə bağlı müxtəlif iddialar yayılmış, sonradan isə onun gübrə zavodunun açılışında iştirakı barədə dövlət mediasının məlumatı dərc edilmişdi. Yonhapın 2020-ci ildəki təhlilində həmin dövrün təsdiqlənməmiş xəbərlərin necə sürətlə yayıldığını göstərdiyi qeyd olunurdu.
 
Bu tarixi nümunə indiki iddiaların avtomatik olaraq yanlış olduğunu sübut etmir. Lakin o göstərir ki, Şimali Koreya lideri haqqında yayılan xəbərləri rəsmi və müstəqil mənbələrdən yoxlamadan həqiqət kimi təqdim etmək olmaz.
 
Yekun: Kim Çen In ölüb, yoxsa?
 
20 oktyabr 2026-cı il tarixinə əldə edilən və müqayisə olunan məlumatlar əsasında Kim Çen Inın öldüyünü təsdiqləmək üçün etibarlı əsas yoxdur. Əksinə, Şimali Koreyanın dövlət mediasının yaydığı və Yonhap, "NK News", eləcə də yapon mediasında işıqlandırılan məlumatlara görə, o, oktyabrın 19-da ictimai tədbirdə iştirak edib.
 
Onun beyin qanaması keçirməsi, komaya düşməsi və müalicə üçün Pekinə aparılması barədə iddialar da təqdim olunan mənbələrdə müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
 
Bununla belə, Şimali Koreyanın qapalı informasiya mühiti səbəbindən liderin sağlamlığının bütün təfərrüatlarını kənardan müəyyənləşdirmək mümkün deyil. Buna görə ən dəqiq nəticə belədir: Kim Çen Inın ölümü barədə yayılan xəbərlər təsdiqlənməyib; mövcud məlumatlar isə onun oktyabrın 19-da ictimai tədbirdə iştirak etdiyini göstərir.
 
Qeyd:
Araşdırma 20 oktyabr 2026-cı il tarixinə açıq mənbələrdə yayımlanmış məlumatlara əsaslanır. Şimali Koreyanın dövlət mediasının açıqlamaları müstəqil təsdiqlənmiş faktlarla eyniləşdirilməməlidir.
 
S.Laçın