Yüksək qan təzyiqinin bəzi hallarda gözlənilməyən hormonal səbəbi ola bilər. Yeni araşdırmada ilkin aldosteronizmlə əlaqəli hormon səviyyələrinin yalnız gün ərzində deyil, gecə yuxu zamanı da kəskin şəkildə yüksələ bildiyi müəyyən edilib.
Moderator.az “ScienceDaily” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, bu nəticə yüksək təzyiqin bəzi xəstələrdə niyə uzun müddət düzgün müəyyən edilmədiyini izah etməyə kömək edə bilər.
Gizli səbəb hansı hormondur?
İlkin aldosteronizm zamanı böyrəküstü vəzilər qan təzyiqinin və orqanizmdə duz-su balansının tənzimlənməsində iştirak edən aldosteron hormonunu həddindən artıq istehsal edir.
Tədqiqatçıların məlumatına görə, bu vəziyyət hipertoniyası olan insanların əhəmiyyətli bir hissəsində yüksək təzyiqin səbəbi ola bilər.
Problemlərdən biri isə xəstəliyin diaqnostikasındadır. Standart müayinələr adətən müəyyən vaxtda götürülən qan nümunəsinə əsaslanır. Bu isə hormon səviyyəsində gün ərzində baş verən dəyişiklikləri, xüsusilə gecə artımlarını nəzərdən qaçıra bilər.
Hormonlar hər 20 dəqiqədən bir ölçüldü
Alimlər hormonal dəyişiklikləri daha ətraflı izləmək üçün davamlı monitorinq sistemindən istifadə ediblər. Tədqiqatda Bristol, Bergen, Stokholm və Afinadan 60 xəstə iştirak edib.
Müşahidələr 24 saat davam edib. İştirakçıların bel nahiyəsinə mobil telefon ölçüsündə xüsusi cihaz yerləşdirilib və hormon göstəricilərinin avtomatik monitorinqi aparılıb. Ölçmələr təxminən hər 20 dəqiqədən bir həyata keçirilib.
Bu üsul xəstələrin gündəlik fəaliyyətlərini davam etdirməsinə və gecə normal şəkildə yatmasına imkan verib.
Gecə hormon artımı aşkarlanıb
Müşahidələr nəticəsində ilkin aldosteronizmi olan bəzi xəstələrdə hormon istehsalının günün müxtəlif saatlarında artdığı müəyyən edilib. Tədqiqatçıların diqqətini xüsusilə yuxu zamanı baş verən hormonal sıçrayışlar çəkib.
Araşdırmanın müəllifləri hesab edirlər ki, bu nəticələr ilkin aldosteronizmin bəzi hallarda niyə standart testlərlə aşkar edilmədiyini izah edə bilər.
Tədqiqatın həmmüəllifi Tomas Aptonun sözlərinə görə, gündəlik hormonal dəyişikliklər və mövcud diaqnostik üsulların məhdudiyyətləri bəzi xəstələrdə düzgün diaqnozun gecikməsinə səbəb ola bilər.
Baş tədqiqat müəllifi Eder Zavala isə 24 saatlıq davamlı monitorinqin əvvəllər diqqətdən kənarda qala bilən gecə hormonal artım nümunəsini ortaya çıxardığını bildirib.
Alimlər hesab edirlər ki, bu texnologiyanın gələcəkdə daha geniş şəkildə tətbiqi ilkin aldosteronizmin aşkarlanmasını yaxşılaşdıra bilər. Bununla belə, yeni yanaşmanın klinik praktikada standart üsula çevrilməsi üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var.
