“Azərbaycanda makroiqtisadi sabitliyin, investisiyaların qorunmasının və əlverişli sahibkarlıq mühitinin təmin olunması investorların uzunmüddətli etimadı üçün möhkəm zəmin yaradır. Eləcə də, ölkəmizin strateji coğrafi mövqeyi, nəqliyyat-logistika imkanları, iqtisadi zonalarda yaradılmış müasir infrastruktur, vergi və gömrük güzəştləri sərmayə imkanlarını daha da genişləndirir. Bakıda Prezident İlham Əliyevin himayəsi altında II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunun keçirilməsi bu baxımdan müzakirələr üçün geniş imkanlar yaradır”.
Bu fikirləri Moderator.az-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Sevinc Fətəliyeva bildirib.
Deputat bildirib ki, Forumda 70 ölkədən 803 xarici nümayəndənin iştirak etməsi, ümumilikdə 3000-dən çox şəxsin bu tədbirdə iştirak üçün qeydiyyatdan keçməyi özlüyündə tədbirin önəmindən xəbər verir:
"Forumun mühüm xüsusiyyətlərindən biri Azərbaycanın iqtisadi potensialının ayrı-ayrı sahələr üzrə deyil, vahid sistem kimi təqdim edilməsidir. Enerji və maliyyə ilə yanaşı, aqrar sektor, ekologiya və yaşıl inkişaf, əmək bazarı, şəhərsalma, rəqəmsal iqtisadiyyat, süni intellekt və insan kapitalı eyni investisiya gündəliyinin tərkib hissəsinə çevrilib.
Bu yanaşma müasir iqtisadiyyatın məntiqinə uyğundur: iri investor artıq bir layihənin gəlirliliyindən çox həmin layihənin fəaliyyət göstərəcəyi ümumi ekosistemi qiymətləndirir. Məsələn, yaşıl enerji layihəsi yalnız elektrik istehsalı demək deyil. O, enerji infrastrukturu, sənaye istehsalı, ixrac, rəqəmsal idarəetmə və maliyyə mexanizmləri ilə birlikdə dəyərləndirilir. Süni intellekt də ayrıca texnoloji sahə deyil; sənaye, dövlət idarəçiliyi, logistika, maliyyə və su təsərrüfatından tutmuş şəhərsalma və insan kapitalına qədər çoxsaylı sahələrdə məhsuldarlığı dəyişən faktor kimi çıxış edir.
Forumun proqramında bu istiqamətlərin paralel müzakirəsi Azərbaycanın gələcək iqtisadi inkişaf modelinin daha kompleks xarakter aldığını göstərir".
Millət vəkilinin sözlərinə görə, Azərbaycan özünü enerji resursları ilə zəngin ölkə kimi təqdim etməklə kifayətlənmir:
"Qarşıya qoyulan əsas məqsəd enerji gəlirlərini iqtisadiyyatın daha geniş transformasiyasına, yeni istehsal sahələrinin yaradılmasına, infrastruktura, texnologiyalara və insan kapitalına yönəltməkdir. Prezident İlham Əliyevin forum iştirakçılarına müraciətində də iqtisadi şaxələndirmənin strateji xətt olduğu və 2026-cı ildə qeyri-neft sektorunun ÜDM-də payının 72 faizə çatmasının gözlənildiyi vurğulanıb.
Burada mühüm məqam ondan ibarətdir ki, Azərbaycan artıq investor qarşısında yalnız potensial təqdim etmir, əvvəlki qərarların konkret nəticələrini də göstərə bilir. Ötən il keçirilən I Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində ümumi dəyəri 10 milyard ABŞ dollarından çox olan investisiya layihələrinə dair sənədlər imzalanmışdı.
Onların 7 milyard dollardan çoxu xarici sərmayənin cəlb olunması ilə qeyri-neft sektorunda həyata keçiriləcək layihələrin payına düşürdü. Bu rəqəmlərin əsas əhəmiyyəti onların həcmində deyil. Daha vacib olan investisiyanın strukturudur. Kapitalın neft-qaz sektorundan kənara çıxması iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi siyasətinin artıq investisiya axınlarının coğrafiyasında və sektor strukturunda özünü göstərdiyini nümayiş etdirir".
Deputat əlavə edib ki, ikinci Forumda bu tendensiya daha aydın görünür:
“Sənaye, maliyyə, tikinti, süni intellekt, rəqəmsal texnologiyalar, bərpa olunan enerji, kənd təsərrüfatı, əczaçılıq və digər sahələr üzrə yeni əməkdaşlıq sənədlərinin gündəlikdə olması Azərbaycanın investisiya portfelinin getdikcə genişləndiyini göstərir. Forumun ilk günündə artıq müxtəlif istiqamətləri əhatə edən bir sıra əməkdaşlıq sənədləri imzalanıb.
Bu prosesdə Azərbaycanın coğrafi mövqeyi də yeni iqtisadi məzmun qazanır. Uzun illər ölkəmizin Şərqlə Qərbin, Şimalla Cənubun kəsişməsində yerləşməsi əsasən tranzit üstünlüyü kimi təqdim olunurdu. Lakin bugünkü reallıqda məsələ yalnız tranzitdən ibarət deyil.
Orta Dəhlizin artan əhəmiyyəti, Xəzər üzərindən Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrin genişlənməsi, liman, dəmir yolu və avtomobil infrastrukturlarına yatırılan sərmayələr Azərbaycanın regional istehsal və logistika zəncirlərində rolunu dəyişir”.
Sevinc Fətəliyevanın fikrincə, əslində, II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunun əsas mesajlarından biri də budur - müasir iqtisadiyyatda etimad özü investisiya resursudur:
"Bu etimad yalnız bəyanatlarla yaranmır. Onun arxasında makroiqtisadi sabitlik, uzunmüddətli strategiya, biznes üçün proqnozlaşdırılan mühit, inkişaf etmiş infrastruktur və artıq həyata keçirilmiş layihələrin təcrübəsi dayanmalıdır. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən xarici şirkətlərin əhəmiyyətli hissəsinin əldə etdiyi mənfəəti yenidən ölkə iqtisadiyyatına yatırmağa üstünlük verməsi də investor davranışında bu etimadın praktik ifadələrindən biridir.
Ona görə də forumun uğurunu yalnız iki gün ərzində imzalanacaq sənədlərin sayı və ya onların nominal dəyəri ilə ölçmək düzgün olmazdı. Daha mühüm məsələ Azərbaycanın qlobal kapital xəritəsində hansı mövqeni tutmasıdır. İndiki mürəkkəb beynəlxalq şəraitdə üstünlük yalnız böyük bazara və ya zəngin resurslara malik olmaqla əldə edilmir. Sabitlik yarada bilən, regionları birləşdirən, uzunmüddətli öhdəliklərinə sadiq qalan və kapitala yeni inkişaf sahələri təklif edən dövlətlər daha rəqabətli mövqeyə çıxırlar.
Azərbaycanın qarşısında duran imkan da məhz bundan ibarətdir: ölkənin enerji, nəqliyyat, siyasi sabitlik və coğrafi mövqe kimi ənənəvi üstünlüklərini yeni sənaye, texnologiya, yaşıl enerji və regional istehsal imkanları ilə birləşdirərək investisiya üçün daha geniş iqtisadi platforma yaratmaq. II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu isə bu transformasiyanın həm təqdimat meydanı, həm də onu konkret iqtisadi tərəfdaşlıqlara çevirən mexanizmlərdən biri kimi çıxış edir”.
Pərvin Şakirqızı
Moderator.az/ Redaktor
