İran yaxın günlərdə Körfəzdə yeni məhdudlaşdırılmış zona və Hörmüz boğazından keçən yeni gəmiçilik dəhlizinin xəritələrini açıqlamağa hazırlaşır. Tehran bu addımla bölgədə gəmiçilik hərəkətinə nəzarəti gücləndirməyi planlaşdırır.
Moderator.az “Röyters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rzayi yeni məhdudlaşdırılmış zonanın ABŞ-ın İrana qarşı blokadasının başladığı ərazidən başlayacağını və Körfəzin müəyyən hissələrini əhatə edəcəyini bildirib.
Rzayinin sözlərinə görə, yeni zonaya daxil olan istənilən gəmi sanksiya siyahısına salına bilər. Bununla yanaşı, Hörmüz boğazından keçidi təmin edəcək yeni gəmiçilik marşrutlarının xəritələrinin də yaxın günlərdə təsdiqlənəcəyi gözlənilir.
“İran və Oman sularında yerləşən, İranın idarəetməsində iştirak edəcəyi yeni beynəlxalq dəhlizin xəritələri razılaşdırılıb və yaxın günlərdə imzalanmalıdır”, – Rzayi deyib.
O bildirib ki, İran yalnız ABŞ-ın “sabotaj, təhdid və hücumları” dayandıracağı təqdirdə Hörmüz boğazının açıq qalmasına zəmanət verəcək.
Neft bazarında gərginlik artır
Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Münaqişənin yenidən alovlanması və tanker hərəkətinin məhdudlaşması neft qiymətlərinə təzyiq göstərib.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığının məlumatına görə, İranın neft ixracına qarşı tətbiq olunan blokadanın icrası çərçivəsində 92 kommersiya gəmisinin marşrutu dəyişdirilib, üç gəmi sıradan çıxarılıb və iki gəmidə yoxlama aparılıb.
İranın əsas neft ixrac mərkəzi olan Xark adası da qarşıdurmanın əsas hədəflərindən birinə çevrilib. İranın neft naziri Möhsün Paknejad adanın əvvəlki aylarda təxminən 550 dəfə zərbəyə məruz qaldığını, lakin fəaliyyətini davam etdirdiyini bildirib.
Tehran iqtisadi təzyiq altında
İran rəsmiləri ABŞ sanksiyalarının ölkə iqtisadiyyatına ciddi təsir etdiyini etiraf edirlər. Parlamentin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf inflyasiya, valyuta dəyişkənliyi və işsizliyin əsas problemlər sırasında olduğunu bildirib.
İqtisadiyyat naziri Əli Mədənizadə isə ABŞ-ın təzyiqlərinə islahatlarla cavab veriləcəyini açıqlayıb. O, sanksiyaların İranı siyasi və iqtisadi kursunu dəyişməyə məcbur edə biləcəyi fikrini rədd edib.
Belə bir şəraitdə Tehranın Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni gəmiçilik mexanizmi yaratmaq planı bölgədə həm enerji bazarları, həm də beynəlxalq gəmiçilik üçün əlavə risklərin yaranacağı ilə bağlı narahatlıqları artırır.
