Münasibətlərdə problemlər hər zaman böyük mübahisələr və ciddi konfliktlərlə başlamır. Bəzən soyuqluq və hörmətsizlik gündəlik söhbətlərdə işlədilən adi ifadələrin arxasında gizlənir. Psixoloqlar kişinin həyat yoldaşına münasibətində dəyərsizləşdirici davranışların göstəricisi ola biləcək bir sıra ifadələrə diqqət çəkirlər.
Moderator.az "YourTango" nəşrinə istinadla xəbər verir ki, mütəxəssislər qadının ərinin onu alçaltdığını və hisslərini dəyərsizləşdirdiyini göstərə bilən 11 ifadəni müəyyənləşdiriblər.
“Həmişəki kimi şişirdirsən” – qadının hisslərini kiçiltməyə yönəlmiş ifadələrdən biridir. Kişi mütəmadi olaraq həyat yoldaşının emosiyalarını əhəmiyyətsiz göstərirsə, qadın zamanla öz hisslərinə şübhə etməyə və münaqişədən qaçmaq üçün duyğularını gizlətməyə başlaya bilər.
“Bu barədə sənin fikrin soruşulmayıb” ifadəsi də hörmətsiz münasibətin göstəricisi ola bilər. Xüsusilə uşaqlar, ev və ailənin maliyyə məsələləri kimi hər iki tərəfin qərar verməli olduğu mövzularda belə münasibət qadının fikrini əhəmiyyətsizləşdirir.
“Sən çox şanslısan ki, mən səninləyəm” kimi ifadələr isə qadında münasibətə görə daim minnətdar olmalı olduğu hissini yarada bilər. Bu cür yanaşma onun özünəinamına mənfi təsir göstərə bilər.
Digər qadınlarla davamlı müqayisə də ciddi xəbərdarlıq əlamətidir. “Filankəs kimi niyə ola bilmirsən?” kimi sözlər qadının şəxsiyyətini və görünüşünü dəyərsizləşdirə, zamanla özünəinamını azalda bilər.
“Bu, axmaq fikirdir” kimi ifadələr isə fikir ayrılığından daha çox şəxsin özünü hədəfə alır. Sağlam münasibətdə tərəflər bir-birinin fikri ilə razılaşmaya bilər, lakin fikir müzakirə olunmalı, insanın özü alçaldılmamalıdır.
“Sən həddindən artıq həssassan” deməklə də kişi qarşı tərəfin incikliyinin səbəbini anlamaq əvəzinə məsuliyyəti onun emosional reaksiyasının üzərinə ata bilər. Bu yanaşma davamlı xarakter aldıqda qadının öz hisslərini ifadə etməsini çətinləşdirə bilər.
“Başqa heç kim sənə dözməz” ifadəsi isə xüsusilə manipulyativ xarakter daşıya bilər. Belə sözlər qadında tək qalmaq qorxusu yaradaraq onu münasibətdən çıxmaq və ya alternativ seçimlər barədə düşünməkdən çəkindirə bilər.
Maliyyə məsələlərində “Mən pul qazanıram, ona görə qaydaları mən müəyyən edirəm” demək də sağlam münasibət modelinə uyğun deyil. Ailənin maddi yükünü daha çox daşımaq digər tərəfin qərarlarda söz haqqını itirməsi anlamına gəlmir.
Qadının kişinin xoşbəxtliyinə görə məsuliyyət daşımalı olduğunu bildirən ifadələr də problemli yanaşmadır. Münasibətdə hər iki tərəf bir-birinin rifahına diqqət göstərməlidir. Bir insanın bütün emosional ehtiyaclarının digərinin üzərinə qoyulması sağlam balansı poza bilər.
“Sənə hörmət etmək üçün heç bir səbəbim yoxdur, hörmət qazanılmalıdır” kimi ifadələr də münasibətdə hörmətin şərti hala gətirildiyini göstərir. Evlilikdə fikir ayrılığı olsa belə, qarşılıqlı hörmət qorunmalıdır.
Nəhayət, “Sadəcə sus” kimi əmrlər dialoqu tamamilə dayandıran və qarşı tərəfin fikrini dəyərsizləşdirən ünsiyyət formasına çevrilə bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu ifadələrdən birinin bir dəfə işlədilməsi avtomatik olaraq münasibətdə hörmətin itdiyini göstərmir. Əsas məsələ sözlərin tezliyi, konteksti və kişinin ümumi davranışıdır. Alçaltma, dəyərsizləşdirmə və nəzarət cəhdləri münasibətdə davamlı hal alırsa, bu, ciddi xəbərdarlıq əlaməti sayıla bilər.