Kainatın genişlənməsini izah edən mövcud kosmoloji model yeni araşdırmanın nəticələri fonunda ciddi suallarla üzləşib. Minlərlə kosmik partlayışın təhlili kainatın sürətlə genişlənməsinə təsir göstərən qaranlıq enerjinin zaman keçdikcə dəyişə və zəifləyə biləcəyinə işarə edib.
Moderator.az “Space” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, əgər bu nəticələr gələcək tədqiqatlarla təsdiqlənərsə, kainatın inkişafı ilə bağlı mövcud təsəvvürlərə yenidən baxmaq lazım gələ bilər.
Standart kosmoloji model sual altındadır
İndiyədək astronomlar əsasən kainatın sürətlənən genişlənməsini izah edən standart kosmoloji modelə əsaslanıblar. Bu modeldə qaranlıq enerji sabit xüsusiyyətə malik komponent kimi qəbul edilir.
Lakin yeni məlumatların təhlili qaranlıq enerjinin tamamilə sabit olmaya biləcəyini göstərir. Araşdırmaya əsasən, onun təsiri zamanla dəyişir və müəyyən mərhələlərdə zəifləyə bilər.
Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu bu nəticəyə gəlmək üçün təxminən "3 min Ia" tipli supernovanın məlumatlarını araşdırıb.
Supernovalar Kainatın “məsafə göstəriciləridir”
La tipli supernovalar astronomiyada xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Onların müəyyən xüsusiyyətlərə malik parlaqlığı alimlərə kosmik məsafələri hesablamağa və kainatın genişlənmə tarixini izləməyə imkan verir.
Tədqiqatçılar supernovalardan əldə olunan məlumatları kosmik mikrodalğalı fon və qalaktikaların kainatda paylanması ilə bağlı müşahidələrlə müqayisə ediblər. Nəticədə mövcud model ilə müşahidələr arasında müəyyən uyğunsuzluq aşkarlanıb.
Qaranlıq enerji zəifləsə, nə baş verə bilər?
Qaranlıq enerjinin həqiqətən zamanla zəiflədiyi təsdiqlənərsə, bu, kainatın uzaq gələcəyi ilə bağlı nəzəriyyələrə təsir göstərə bilər.
Qaranlıq enerji hazırkı anlayışımıza görə kainatın genişlənməsinin sürətlənməsində mühüm rol oynayır. Onun təsiri zəiflədiyi halda, gələcəkdə genişlənmənin sürəti azala bilər.
Daha ekstremal nəzəri ssenarilərdə cazibə qüvvəsinin üstünlük qazanması kainatın genişlənməsinin dayanmasına və sonrakı mərhələdə daralma prosesinə gətirib çıxara bilər. Belə bir ssenaridə kainatın uzaq gələcəkdə yenidən sıxlaşması ehtimalı nəzəri olaraq müzakirə olunur.
Lakin alimlər bunun hazırda yalnız mümkün ssenari olduğunu vurğulayırlar. Araşdırmanın nəticələri hələ əlavə müşahidə və müstəqil analizlərlə yoxlanılmalıdır. Buna görə də kainatın mütləq şəkildə daralacağı barədə nəticə çıxarmaq hələ tezdir.
