Quşların uçuş hündürlüyü növdən, hava şəraitindən, uçuş xüsusiyyətlərindən və qarşıya qoyulan məqsəddən asılı olaraq əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir. Bəzi quşlar qida axtararkən yerə yaxın uçsa da, miqrasiya edən və ya əlverişli hava axınlarından istifadə edən növlər minlərlə metr yüksəkliklərə qalxa bilir.
Moderator.az “Discover Wildlife” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, quşlar atmosferin yüksək qatlarında uçmağa imkan verən bir sıra fizioloji xüsusiyyətlərə malikdir. Onların tənəffüs sistemi havadakı oksigeni səmərəli şəkildə mənimsəməyə imkan verir. Bundan əlavə, intensiv əzələ fəaliyyəti soyuq hava şəraitində bədən temperaturunun qorunmasına kömək edir.
Ən yüksəkdə uçan quş hansıdır?
Bu sahədə rekord Rüppel kərkəsinə məxsusdur. 29 noyabr 1973-cü ildə Qərbi Afrika üzərində təxminən 11 300 metr yüksəklikdə uçan sərnişin təyyarəsi quşla toqquşub. Təyyarənin mühərrikində tapılan lələklərin araşdırılması nəticəsində onların Rüppel kərkəsinə aid olduğu müəyyən edilib.
Bu hadisə quşların çata bildiyi uçuş hündürlüyünün nə qədər böyük olduğunu göstərir. 11 300 metr yüksəklik kommersiya sərnişin təyyarələrinin uçuş səviyyəsinə yaxın olduğundan, belə bir qarşılaşma xüsusilə diqqətçəkən hesab olunur.
Rüppel kərkəsinin bu ekstremal yüksəkliklərdə uça bilməsinin səbəblərindən biri onun xüsusi fizioloji uyğunlaşmalarıdır. Kərkəsin qanında oksigeni effektiv şəkildə bağlayan xüsusi hemoglobin növü mövcuddur. Bu xüsusiyyət atmosferdə oksigenin əhəmiyyətli dərəcədə azaldığı yüksəkliklərdə belə onun orqanizminin fəaliyyətini davam etdirməsinə imkan verir.
Quşların yüksəkliyə qalxması yalnız rekordlarla məhdudlaşmır. Miqrasiya zamanı bəzi növlər güclü hava axınlarından yararlanaraq adi uçuş səviyyələrindən xeyli yuxarı qalxa bilirlər. Lakin uçuş hündürlüyü hər növdə fərqli olur və quşun enerji sərfiyyatı, hava şəraiti və uçuş məqsədi ilə sıx bağlıdır.
Rüppel kərkəsinin 11 300 metr yüksəklikdə qeydə alınması isə quşların ekstremal uçuş qabiliyyətlərinin ən diqqətçəkən nümunələrindən biri olaraq qalır.
